Οἱ ἐπὶ τῶν ἱστορουμένων σημειώσεις

Η επικαιρότητα κανει θορυβο η ιστορια οχι…

Πριν το “Μολών Λαβέ”: Ιστορούμενα των Θερμοπυλών

Κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Δαρείου Α’, περίπου επτά χρόνια πριν από τη θρυλική μάχη των Θερμοπυλών, αγγελιοφόροι στάλθηκαν στην Ελλάδα για να ζητήσουν από τις πόλεις γη και ύδωρ. Οι αγγελιοφόροι θεωρούνταν ιερά πρόσωπα και η βία εναντίον τους αντιμετωπιζόταν ως ύβρη. Η αντίδραση τόσο των Αθηναίων όσο και των Σπαρτιατών ήταν λανθασμένη από ηθικής άποψης. Οι μεν Αθηναίοι πέταξαν τους αγγελιοφόρους σε ένα βάραθρο, ενώ οι δε Σπαρτιάτες τους πέταξαν σε ένα πηγάδι, συνοδεύοντας την πράξη τους με την χαρακτηριστική φράση:

«Λάβετε όση γη και ύδωρ θέλει ο βασιλιάς σας από εκεί κάτω».

Οι Σπαρτιάτες, αναγνωρίζοντας την ύβρη που διέπραξαν με τον θάνατο των αγγελιοφόρων, αργότερα έστειλαν ως απεσταλμένους τον Σπέρθια, γιο του Ανηρίστου, και τον Βούλι, γιο του Νικολάου, για να σταλούν στον Δαρείο ως θυσία, ώστε να εξισορροπηθεί η αδικία και να ξεπλυθεί η ύβρις απέναντι στα ιερά πρόσωπα που είχαν σκοτώσει.

Μερικά χρόνια αργότερα, προ της μάχης των Θερμοπυλών, το περιστατικό αυτό βρισκόταν ακόμα στο μυαλό του βασιλιά Λεωνίδα. Όταν έφτασαν οι αγγελιοφόροι του Ξέρξη με το τελεσίγραφο που ζητούσε την παράδοση των όπλων, οι αξιωματικοί του Λεωνίδα γέλασαν δυνατά στο άκουσμα αυτού του αιτήματος.

Ενα ομως μόνο, αυστηρό βλέμμα του Λεωνίδα, ηταν αρκετο για να τους σταματήσει. Αντί να μιλήσει στους αγγελιοφόρους, αντέγραψε στην επιστολή την ξακουστή φράση:«Μολών Λαβέ».

«Εἰπόντος δὲ τοῦ Ξέρξου γράμματι τοῖς Λακεδαιμονίοις· “τὰ ὅπλα παράδοτε”, ἀντέγραψε Λεωνίδας· “Μολὼν λαβέ”.»

Η λέξη «Μολών» είναι η αόριστη μετοχή του ποιητικού ρήματος βλώσκω, ένα αρχαίο ελληνικό ρήμα που σημαίνει «έρχομαι» ή «ερχόμενος». Το νόημα που αποδίδεται στο πλαίσιο της φράσης θα μπορούσενα ειναι: «Αν καταφέρεις πρώτα να έρθεις, τότε προσπάθησε και να τα πάρεις».

Σε συνδυασμό με το λαβέ («πάρε»), η φράση «Μολών Λαβέ» εκφράζει αποφασιστικότητα, τόλμη και αδιαπραγματευτη στάση. Αν και δεν ειπώθηκε φωναχτά, αλλά γράφτηκε στην επιστολή, απέκτησε διαχρονική αξία και έγινε σύνθημα και στάση ζωής των Ελλήνων, υπενθυμίζοντας τη σημασία της τιμής, της ακεραιότητας και της ηθικής συνέπειας σε κάθε μάχη και αναμέτρηση ανά τους αιώνες.